Bài viết cho rằng nhận định dầu dừa là “có hại” xuất phát từ các khuyến nghị cũ về chất béo bão hòa dựa trên dữ liệu hạn chế và có chọn lọc. Trong khi đó, nhiều nghiên cứu bị bỏ qua hoặc không trực tiếp liên quan đến dầu dừa. Tác giả lập luận rằng việc thay thế chất béo bão hòa bằng dầu thực vật (PUFA) chưa chắc giúp giảm bệnh tim như kỳ vọng và có thể liên quan đến viêm và rối loạn chuyển hóa. Ngược lại, dầu dừa nguyên chất với thành phần MCT được cho là ổn định hơn, cung cấp năng lượng nhanh và có lợi cho chuyển hóa.
Mục Lục
Tình hình chung tranh cãi về dầu dừa
Một bài giảng tại Đức của giáo sư Karin Michels (thuộc Harvard T.H. Chan School of Public Health) đã lan truyền rộng rãi, trong đó bà tuyên bố dầu dừa là “pure poison” và là “một trong những thực phẩm tệ nhất bạn có thể ăn”. Quan điểm này phù hợp với khuyến nghị của American Heart Association, tổ chức đã ban hành cảnh báo về chất béo bão hòa như bơ và dầu dừa, đồng thời khuyến nghị thay thế bằng chất béo không bão hòa đa (PUFA) như margarine và dầu thực vật. Theo AHA, việc thay thế này có thể giảm nguy cơ bệnh tim khoảng 30% và lượng chất béo bão hòa nên dưới 6% tổng năng lượng mỗi ngày.
Giáo sư Michels có liên hệ chuyên môn với Frank Sacks – tác giả chính của khuyến nghị năm 2017 của AHA về chất béo bão hòa. Điều này giải thích vì sao quan điểm của bà gần như trùng với AHA.
Các khuyến nghị chống chất béo bão hòa được hình thành từ những năm 1960–1970 và dựa trên rất ít nghiên cứu từ thời kỳ này.
Theo phân tích của nhà báo khoa học Gary Taubes, AHA chỉ lựa chọn 4 nghiên cứu ủng hộ quan điểm của mình, trong khi nhiều nghiên cứu lớn khác (như Minnesota Coronary Survey, Sydney Heart Study, Women’s Health Initiative) lại cho kết quả ngược nhưng bị loại bỏ khỏi phân tích.
Ngoài ra, các nghiên cứu được AHA sử dụng không hề nghiên cứu dầu dừa, nhưng vẫn được dùng để kết luận rằng dầu dừa có hại.
Một số nghiên cứu cũ về dầu dừa sử dụng dầu dừa hydro hóa, không phải dầu dừa nguyên chất. Điều này tạo ra kết luận sai lệch vì dầu hydro hóa có đặc tính khác và có thể gây hại.
Theo bác sĩ Cate Shanahan, việc đánh đồng “chất béo bão hòa” với thực phẩm là không chính xác, vì thực phẩm (như dầu dừa, bơ, mỡ) đều chứa hỗn hợp nhiều loại axit béo khác nhau, không chỉ riêng chất béo bão hòa.
Ngoài ra, margarine và shortening cũng chứa chất béo bão hòa, nhưng lại không bị nhấn mạnh trong khuyến nghị.
Từ những năm 1950, việc khuyến khích sử dụng dầu thực vật khiến tiêu thụ dầu đậu nành tăng mạnh (tăng hàng trăm đến hàng nghìn phần trăm), trong khi tiêu thụ bơ và mỡ động vật giảm.
Tuy nhiên, tỷ lệ bệnh tim không giảm tương ứng, đặt ra nghi vấn về hiệu quả của các khuyến nghị này.
Các nghiên cứu cho thấy chất béo không bão hòa đa (PUFA):
● Khó được ty thể sử dụng làm năng lượng
● Có thể gây tổn thương tế bào và rối loạn chức năng ty thể
● Tích tụ ở gan gây gan nhiễm mỡ và trong động mạch gây xơ vữa
● Liên quan đến béo phì, viêm, đau mãn tính, bệnh đường ruột và tử vong sớm
Theo Frances Sladek, PUFA có thể hoạt động như một chất độc tích tụ trong mô vì cơ thể khó loại bỏ.
Khi đun nóng, dầu thực vật tạo ra các hợp chất độc như aldehyd, trong khi dầu dừa tạo ra ít hơn do cấu trúc ổn định hơn.
PUFA dễ bị oxy hóa và gây viêm – yếu tố liên quan đến hầu hết các bệnh mạn tính.
Ngược lại, chất béo bão hòa ổn định hơn và ít phản ứng với oxy.
Phân tích lại dữ liệu từ Minnesota Coronary Experiment (1968–1973) cho thấy:
● Thay thế chất béo bão hòa bằng dầu thực vật làm giảm cholesterol
● Nhưng không làm giảm tỷ lệ tử vong
● Thậm chí, mỗi khi cholesterol giảm 30 mg/dL, nguy cơ tử vong tăng 22%
Ngoài ra, LDL không đồng nhất:
● LDL lớn, “fluffy” → ít nguy hiểm
● LDL nhỏ, đặc → liên quan bệnh tim
Đường làm tăng LDL xấu, trong khi chất béo bão hòa có xu hướng tạo LDL ít nguy hiểm hơn.
Dầu dừa nguyên chất được xem là có lợi cho sức khỏe:
● Hỗ trợ chức năng tuyến giáp
● Cải thiện độ nhạy insulin và leptin
● Tăng chuyển hóa
● Cung cấp năng lượng thay thế carbohydrate Dầu dừa chứa MCT (medium-chain triglycerides):
● Không cần enzyme tiêu hóa đặc biệt
● Đi thẳng đến gan
● Chuyển thành ketone và cung cấp năng lượng nhanh cho não và tim
Ketone là nguồn năng lượng ưu tiên cho não và tim, có thể đóng vai trò trong phòng bệnh tim và Alzheimer.
Lưu ý
Theo Steven Gundry, trong trường hợp “leaky gut”, axit lauric trong dầu dừa có thể mang nội độc tố (LPS) vào máu, nên có thể không phù hợp với một số người.
Các quan điểm cho rằng dầu dừa có hại được xây dựng từ những giả thuyết cũ và dữ liệu chọn lọc. Trong khi đó, nhiều bằng chứng cho thấy bệnh tim liên quan nhiều hơn đến viêm, đường, chất béo chuyển hóa và dầu thực vật công nghiệp, hơn là chất béo bão hòa.
Dầu dừa nguyên chất được xem là một nguồn chất béo có lợi và có thể sử dụng trong chế độ ăn. Hãy xem "Tại sao dầu dừa tốt cho bạn".
Tham khảo tài liệu tại mecola
