Dầu dừa không chỉ là nguyên liệu quen thuộc trong chế biến thực phẩm mà còn được quan tâm trong nhiều lĩnh vực nghiên cứu về sức khỏe. Với thành phần giàu axit béo, đặc biệt là axit lauric, axit myristic và các axit béo chuỗi trung bình, dầu dừa đang được các nhà khoa học tìm hiểu về khả năng tác động đến những quá trình sinh học trong cơ thể...
Dầu dừa không chỉ là nguyên liệu quen thuộc trong chế biến thực phẩm mà còn được quan tâm trong nhiều lĩnh vực nghiên cứu về sức khỏe. Với thành phần giàu axit béo, đặc biệt là axit lauric, axit myristic và các axit béo chuỗi trung bình, dầu dừa đang được các nhà khoa học tìm hiểu về khả năng tác động đến những quá trình sinh học trong cơ thể.
Trong năm 2026, một số nghiên cứu mới đã mở rộng góc nhìn về tiềm năng của dầu dừa đối với ba lĩnh vực đáng chú ý: sức khỏe đường ruột, chức năng não bộ và chăm sóc da. Những kết quả này cung cấp thêm dữ liệu khoa học về các đặc tính sinh học của dầu dừa, đồng thời gợi mở những hướng nghiên cứu ứng dụng trong tương lai.
Đường ruột không chỉ đảm nhiệm chức năng tiêu hóa và hấp thu dinh dưỡng mà còn đóng vai trò quan trọng trong hệ miễn dịch. Sự cân bằng của hệ vi sinh đường ruột và hoạt động điều hòa miễn dịch có liên quan mật thiết đến sức khỏe tiêu hóa.
Một trong những hướng nghiên cứu đáng chú ý trong năm 2026 là mối liên hệ giữa dầu dừa, các axit béo và phản ứng viêm đường ruột.
Nghiên cứu được công bố trên tạp chí Nature Communications ngày 14/9/2026 đã khảo sát ảnh hưởng của dầu dừa và một số axit béo có trong dầu dừa đối với mô hình viêm ruột tương tự bệnh Crohn ở chuột.
Kết quả cho thấy việc tiếp xúc sớm với chế độ ăn có hàm lượng dầu dừa cao có liên quan đến khả năng hạn chế tổn thương viêm hồi tràng dạng Crohn trong mô hình động vật. Đáng chú ý, 63,64% số chuột trong nhóm được khảo sát không ghi nhận tổn thương viêm theo tiêu chí nghiên cứu.
Các nhà khoa học cũng nhận thấy axit myristic – một axit béo có trong dầu dừa – có liên quan đến những thay đổi trong hệ vi sinh đường ruột và hoạt động của một nhóm tế bào miễn dịch có chức năng điều hòa phản ứng miễn dịch.
Điều này gợi ý rằng một số thành phần axit béo trong dầu dừa có thể tham gia vào mối tương tác giữa dinh dưỡng, hệ vi sinh đường ruột và hệ miễn dịch.
Tuy nhiên, tác động này phụ thuộc vào giai đoạn bệnh. Dầu dừa không đảo ngược được bệnh đã hình thành ở chuột trưởng thành. Trong một số trường hợp, việc kết hợp dầu dừa với thuốc corticosteroid trong mô hình nghiên cứu còn cho thấy khả năng kéo dài thời gian thuyên giảm sau điều trị.
Nghiên cứu mở ra một hướng tìm hiểu mới về vai trò của thành phần chất béo trong chế độ ăn đối với môi trường đường ruột.
Đặc biệt, mối liên hệ giữa axit myristic, hệ vi sinh và các tế bào miễn dịch điều hòa có thể là cơ sở để tiếp tục nghiên cứu sâu hơn về cách các axit béo ảnh hưởng đến phản ứng viêm trong đường tiêu hóa.
Dù vậy, đây vẫn là kết quả từ mô hình động vật. Chưa có đủ bằng chứng để khẳng định dầu dừa có khả năng phòng ngừa hoặc điều trị bệnh Crohn ở người.
Não bộ là cơ quan có nhu cầu năng lượng cao và rất nhạy cảm với những thay đổi về chuyển hóa, stress cũng như tình trạng oxy hóa trong cơ thể.
Trong những năm gần đây, các nhà khoa học ngày càng quan tâm đến mối liên hệ giữa dinh dưỡng và chức năng thần kinh. Trong đó, thành phần axit béo của dầu dừa nguyên chất đang được nghiên cứu như một yếu tố có thể ảnh hưởng đến một số hoạt động sinh học liên quan đến não bộ.
Ngày 2/10/2026, một nghiên cứu đăng trên tạp chí Frontiers in Nutrition đã đánh giá tác động của dầu dừa nguyên chất đối với hành vi, khả năng ghi nhớ và một số chỉ dấu sinh hóa ở chuột chịu stress kéo dài.
Nhóm nghiên cứu sử dụng chuột cống đực trưởng thành, chia thành sáu nhóm, mỗi nhóm gồm sáu con. Dầu dừa nguyên chất được sử dụng ở những thời điểm khác nhau: trước, trong hoặc sau giai đoạn gây stress nhằm đánh giá khả năng tác động của dầu dừa theo từng thời điểm.
Các nhà khoa học tập trung theo dõi:
Khả năng học tập không gian và trí nhớ.
Những biểu hiện hành vi giống lo âu và mất hứng thú.
Nồng độ corticosterone, một hormone liên quan đến phản ứng stress ở chuột.
Các chỉ dấu liên quan đến quá trình chống oxy hóa.
Những thay đổi về cấu trúc tế bào thần kinh tại vùng hồi hải mã.
Vùng hồi hải mã là khu vực quan trọng của não bộ, tham gia vào quá trình học tập và hình thành trí nhớ.
Kết quả nghiên cứu cho thấy các nhóm chuột được sử dụng dầu dừa nguyên chất có sự cải thiện về khả năng học tập không gian và trí nhớ so với nhóm đối chứng tương ứng.
Một số biểu hiện hành vi giống lo âu và mất hứng thú cũng giảm. Bên cạnh đó, nhóm nghiên cứu ghi nhận nồng độ corticosterone giảm, một số chỉ dấu chống oxy hóa được cải thiện và cấu trúc tế bào thần kinh tại vùng hồi hải mã có những thay đổi tích cực.
Đáng chú ý, nhóm sử dụng dầu dừa nguyên chất trước giai đoạn stress ghi nhận một số kết quả bảo vệ tốt hơn.
Các nhà nghiên cứu cho rằng axit caprylic cùng những thành phần khác trong dầu dừa có thể là các yếu tố cần được tiếp tục khảo sát để làm rõ cơ chế tác động.
Những kết quả này gợi mở khả năng nghiên cứu sâu hơn về mối liên hệ giữa dầu dừa, quá trình chống oxy hóa và hoạt động của hệ thần kinh.
Tuy nhiên, cần phân biệt rõ giữa kết quả trên động vật và tác động trên con người. Các biểu hiện hành vi ở chuột không thể được xem là tương đương với chứng lo âu, trầm cảm hoặc các rối loạn tâm thần ở người.
Hiện tại, chưa đủ cơ sở khoa học để khẳng định việc sử dụng dầu dừa có thể giảm stress, cải thiện trí nhớ hoặc điều trị các vấn đề tâm lý ở con người.
Bên cạnh lĩnh vực dinh dưỡng, dầu dừa còn được sử dụng rộng rãi trong chăm sóc cá nhân nhờ đặc tính chứa nhiều axit béo và khả năng tạo lớp màng trên bề mặt da.
Một trong những chức năng quan trọng của làn da là duy trì hàng rào bảo vệ tự nhiên, hạn chế sự mất nước và bảo vệ cơ thể trước những tác động từ môi trường.
Đặc biệt, đối với trẻ sinh non, hàng rào bảo vệ da chưa phát triển hoàn thiện nên khả năng mất độ ẩm và nguy cơ tổn thương da thường cao hơn.
Ngày 6/10/2026, một nghiên cứu đăng trên Journal of Pediatric Nursing đã khảo sát việc sử dụng dầu dừa ngoài da đối với trẻ sinh non đang được chăm sóc tại đơn vị hồi sức sơ sinh.
Nghiên cứu có sự tham gia của 90 trẻ, được chia thành ba nhóm:
Nhóm 1: 30 trẻ được chăm sóc da bằng dầu dừa.
Nhóm 2: 30 trẻ được sử dụng kem dưỡng ẩm.
Nhóm 3: 30 trẻ thuộc nhóm đối chứng.
Nhóm nghiên cứu theo dõi độ ẩm da, độ pH, tình trạng toàn vẹn của da và các chỉ số sinh tồn trong quá trình can thiệp.
Sau thời gian nghiên cứu, độ ẩm da tại các vùng bụng, cánh tay và chân tăng đáng kể ở hai nhóm được sử dụng sản phẩm dưỡng ẩm so với nhóm đối chứng.
Điểm đánh giá tình trạng da cũng được cải thiện theo thời gian ở cả nhóm sử dụng dầu dừa và nhóm sử dụng kem dưỡng ẩm. Đáng chú ý, mức cải thiện điểm tình trạng da ở nhóm sử dụng dầu dừa lớn hơn theo phân tích của nhóm nghiên cứu.
Những kết quả này cho thấy dầu dừa có tiềm năng hỗ trợ duy trì độ ẩm và tình trạng toàn vẹn của da trong điều kiện chăm sóc sơ sinh được kiểm soát.
Nghiên cứu bổ sung thêm dữ liệu về khả năng ứng dụng dầu dừa như một nguyên liệu dưỡng ẩm có nguồn gốc thực vật.
Đặc tính giàu axit béo của dầu dừa khiến nguyên liệu này trở thành đối tượng đáng quan tâm trong nghiên cứu các sản phẩm chăm sóc da. Tuy nhiên, kết quả trên trẻ sinh non trong môi trường y tế không đồng nghĩa với việc mọi loại dầu dừa đều phù hợp cho tất cả đối tượng hoặc có thể thay thế các sản phẩm chăm sóc da chuyên biệt.
Việc sử dụng dầu dừa cho trẻ sinh non cần tuân thủ hướng dẫn của nhân viên y tế, không nên tự ý áp dụng tại nhà.
Ba nghiên cứu trên cho thấy dầu dừa đang được khảo sát ở nhiều khía cạnh khác nhau, không chỉ giới hạn trong vai trò cung cấp chất béo cho chế độ ăn.
Có thể nhận thấy ba hướng nghiên cứu nổi bật:
Đối với hệ tiêu hóa: Các axit béo trong dầu dừa, đặc biệt là axit myristic, được nghiên cứu về mối liên hệ với hệ vi sinh đường ruột và phản ứng miễn dịch. Đây là hướng tiếp cận đáng chú ý trong việc tìm hiểu tương tác giữa dinh dưỡng và sức khỏe đường ruột.
Đối với não bộ: Dầu dừa nguyên chất đang được khảo sát về khả năng ảnh hưởng đến phản ứng stress, quá trình chống oxy hóa và chức năng của vùng hồi hải mã trong mô hình động vật. Những kết quả ban đầu có thể góp phần mở rộng nghiên cứu về mối liên hệ giữa chất béo trong chế độ ăn và hoạt động thần kinh.
Đối với làn da: Nghiên cứu trên trẻ sinh non cung cấp thêm dữ liệu thực tế về khả năng hỗ trợ duy trì độ ẩm và tình trạng da khi sử dụng dầu dừa ngoài da trong môi trường chăm sóc y tế.
Điểm chung của các nghiên cứu là chúng giúp các nhà khoa học hiểu rõ hơn về cách thành phần của dầu dừa có thể tương tác với những quá trình sinh học khác nhau. Tuy nhiên, mỗi nghiên cứu có đối tượng, phương pháp và điều kiện thực hiện riêng nên không thể suy rộng kết quả từ lĩnh vực này sang lĩnh vực khác.
Mặc dù có nhiều hướng nghiên cứu đáng quan tâm, dầu dừa vẫn cần được sử dụng hợp lý trong đời sống hằng ngày.
Về dinh dưỡng, dầu dừa chứa tỷ lệ chất béo bão hòa cao. Vì vậy, khi sử dụng trong chế độ ăn, cần cân đối tổng lượng chất béo và đa dạng hóa các nguồn chất béo, thay vì xem dầu dừa là lựa chọn thay thế hoàn toàn cho những loại dầu thực vật khác.
Về chăm sóc da, dầu dừa có thể được quan tâm như một nguyên liệu dưỡng ẩm, nhưng cần xem xét loại da, tình trạng da và khả năng phù hợp của từng sản phẩm.
Đặc biệt, những người đang điều trị bệnh lý đường ruột, rối loạn tâm thần hoặc các vấn đề sức khỏe khác không nên tự ý dùng dầu dừa với mục đích điều trị hay thay thế thuốc theo chỉ định của bác sĩ.
Các nghiên cứu được công bố trong năm 2026 tiếp tục mở rộng hiểu biết về dầu dừa, từ thành phần axit béo đến những mối liên hệ tiềm năng với sức khỏe đường ruột, chức năng não bộ và chăm sóc da.
Nghiên cứu về bệnh Crohn gợi mở vai trò của axit béo trong tương tác giữa hệ vi sinh và phản ứng miễn dịch. Nghiên cứu về stress cho thấy những thay đổi tích cực về trí nhớ, hành vi và chỉ dấu chống oxy hóa trong mô hình động vật. Trong khi đó, nghiên cứu trên trẻ sinh non cung cấp thêm dữ liệu về tiềm năng dưỡng ẩm của dầu dừa khi sử dụng ngoài da.
Dù vậy, những phát hiện này chưa đủ để khẳng định dầu dừa có thể phòng ngừa hoặc điều trị bệnh. Các kết quả trên động vật cần được kiểm chứng bằng nghiên cứu lâm sàng phù hợp, còn những ứng dụng trên da cần được đánh giá thêm về tính an toàn và khả năng áp dụng cho từng nhóm đối tượng.
Giá trị đáng chú ý của những công trình này không nằm ở việc xem dầu dừa như một phương pháp chữa bệnh, mà ở việc cung cấp thêm cơ sở khoa học để hiểu rõ hơn về đặc tính của một nguyên liệu tự nhiên đã được sử dụng từ lâu.
Khi được nghiên cứu đầy đủ và sử dụng đúng mục đích, dầu dừa có thể tiếp tục mang đến những hướng ứng dụng đáng quan tâm trong dinh dưỡng, chăm sóc cá nhân và các sản phẩm có nguồn gốc thực vật.
